Bulgur Hakkında Bilgiler

24.04.2017
157
Bulgur Hakkında Bilgiler

Adı: Çağatay Türkçesindeki “bulgul” sözcüğü değişerek sonradan bulgur olmuştur.

Tarihçesi: Çin belgelerine göre buğday kültürü Türklerde çok eskidir. Kâşgarlı Mahmud (11. yüzyıl) kitabında bulgur sözcüğüne yer vermektedir. Hititler arpadan elde ettikleri bulgurdan yemek yapıyorlardı.

Botanik: Bulgur glüteni bol olan sert buğday Triti-cum durum’dan yapılır. Bulgur yapmaya uygun olan buğdaya bulgurluk denir.

Bulguru tarif etmemiz gerekirse, kabuğuyla kaynatılıp kurutulduktan sonra kabuğu soyularak kırılan buğday diyebiliriz.

Buğday harmanın ardından taş ve toprağı çok iyi temizlendikten sonra bir kazana konur ve üzerine ikimisli su eklenir. Kaynatmadan (yaklaşık 90° C’de) suyun tamamını çekinceye kadar karıştırılır, içindeki su oranı %40’dan yukarı çıkar. Bu yöntemle suda eriyen vitaminler tekrar buğday tarafından emilmiş olur. Suyunu çeken buğday temiz örtülerin üzerine serilerek güneşte kurutulur. Üzerindeki kabuğun soyulması için dibeklerde dövülür. Kabuğu soyulan buğday değirmende kırılır. Sonra da elenerek boy boy ayrılır. Her boyun büyüklüğüne göre bir adı vardır.

Yukarıdaki işlemin sonunda dört türlü bulgur elde edilir:

İri bulgur: Pilavlık bulgur.

Orta irilikteki bulgur: Köftelik bulgur. Pilav da yapılır.

İnce bulgur: Orta irilikteki bulgurdan biraz daha incedir. Yemeklere katılır.

Çok ince bulgur: Genellikle çorba yapılır.

En ince bulgura ise bazı yerlerde bulgur unu denir. Çok ince bulgura ve bulgur ununa pekmez karıştırılarak da yenir.

Bulgur Anadolu’nun ekmekten sonra gelen ilk temel gıda maddesidir. Sindirimi kolay ve besleyicidir. Hemen hemen her yemeğin İçine girer.

Satın alırken nelere dikkat etmeli: Bulgurun temiz olmasına ve nemli olmamasına dikkat edilmelidir. Günümüzde içi görülecek biçimde paketlenmektedir. Ayrıca bulgur çeşidi yapılacak yemeğe göre doğru seçilmelidir.

Saklanması: Bulgur kuru ve serin yerlerde en fazla bir yıl saklanabilir.

Bulgur pişirildikten sonra uzun süre saklanmamalıdır. Çok çabuk bozulur. Bir kerede tüketilecek kadar pişirilmesi yararlı olur. Kokladığımızda ekşimiş gibi kokmayabilir. Ancak yaklaşık 6-8 saat sonra toksin oluşturmaya başlar.

İçindeki bazı maddeler: Protein, nişasta, mineraller (demir, çinko, fosfor, 15 /ug selenyum, 58 mg magnezyum, manganez), vitaminler (B kompleksi) selüloz, yağ.

Haşlanma sırasında bulgurun İçindeki nişasta jela-tlnleşlr, proteinler de değişikliğe uğrar. Dış kabuğu soyulan buğday ise selülozunun %4’ünü kaybeder.

100 g bulgur %12-14 su, %66-68 nişasta, %13-15 protein, %1 -1,5 yağ, %1 -1,4 lifli madde içerir.

100 g bulgur 328 kcal içerir.

Özellikleri:

Antioksldandır.
Diyabet riskini azaltır.
Göğüs ve kalınbağırsak kanserine karşı korur.
Kalp hastalıklarına karşı güçlendirir.
Kansere karşı koruyucudur.
Kırışıklıkları azaltır.
Pekliği önler.

Bulgur kansere karşı iki yönlü koruyucudur, içindeki lifli maddeler bağırsaklardaki birçok zararlı maddeleri bağlayarak dışkıyla atılmasını sağlar. Ayrıca içindeki ferula asit nitratın (nitrit) kanser oluşmasına neden olan nitrosamlne dönüşmesini önler. Ayrıca bulgurdaki lignanın bağırsak ve göğüs kanserinin oluşmasını da önlediği ileri sürülmektedir. Lig-nan antioksidan etkisiyle tehlikeli hür radikalleri etkisiz duruma getirir.

Hür radikaller damar duvarlarını tahrip ederek kalp hastalıklarına da neden olurlar. Llgnan bu durumda da koruyucu rol oynar.

Bulgurdaki karbonhidrat bağırsaklardan yavaş yavaş kana karışır. Böylece kandaki şekerin dalgalanmamasını sağlar ve şeker oranı değişmez. Bu şeker hastaları için çok önemli özelliktir.

Bulgurda oldukça yüksek oranda lifli maddeler bulunmaktadır. Bu yüzden kolesterin oranı yükselmediği gibi, kanser ve şeker hastalığı riski de azalır. Yüksek orandaki sindirilemeyen lifli maddeler pekliği önler, hemoroltin oluşmasını engeller veya tedavi eder. Lifli maddelerin oranı yulaf ve pirinçten daha yüksektir.

Bulgurun içerdiği bağırsaklarda çözünemeyen lifler suyu emerek şişerler. Bu dışkının hacminin büyümesine ve dışkının daha süratle dışarı atılmasını sağlar. Böylece peklik önlendiği gibi birçok zararlı mikropların bağırsaklarda çoğalması da engellenmiş olur. Pekliği önleyen maddeler aynı zamanda hemorolt şikâyetlerinin ortadan kalkmasını sağlar ve dlverkulozeyi önler. Bazı durumlarda tedavi ettiği de ileri sürülmektedir.

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.